SADETTİN İNANIN YAZISI
Çiftçi kuruluşu nasıl içten içe çökertilir, nasıl yönetilemez hale getirilir, bunun en çarpıcı örneğini maalesef Konya Şeker’de yaşıyoruz.
Uzun zamandır Konya Şeker’de işlerin iyi gitmediğini yazıyoruz. Ancak ne zaman bu gerçekleri dile getirsek, bazı çevreler tarafından Ramazan Erkoyuncu’ya “muhalefet” yaptığımız gibi dar bir pencereden okunmaya çalışılıyor. Oysa mesele kişi değil; mesele Konya Şeker gibi bir dev tarım kuruluşunun, liyakatsiz yönetim ve hatalı kararlarla nasıl çökertildiği gerçeği.
Gelin hep birlikte Soma Termik Santrali’nde yaşananlara bakalım:
Konya Şeker’in 685 milyon dolara aldığı, dolar bazında borcunu kapattığı bu dev santral bugün tamamen durmuş durumda.
Sebep?
TKİ’ye biriken 18 milyar TL’lik kömür borcu.
TKİ, parasını alamadığı için artık kömür vermiyor; santral de çalışamıyor.
Geçtiğimiz hafta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktarbaşkanlığında Ankara’da 3 kritik toplantı yapıldı. İlk toplantıda Konya Şeker heyetiyle görüşüldü. Ardından Soma’da örgütlü sendikalarla, son olarak da Soma’daki maden şirketleriyle masaya oturuldu.
Konya Şeker heyetinin toplantıda yaptığı savunma ise akıllara durgunluk verdi: “Eğer TKİ kömür vermeyi kesseydi, borç bu kadar büyümezdi!”
Bu yaklaşım Bakan Bayraktar’ı öyle sinirlendiriyor ki, Konya Şeker heyetini toplantıdan çıkarttığı konuşuluyor.
Görüşmelerin ortak noktası belli: Artık Soma Termik Santrali’nin Konya Şeker eliyle çalıştırılması mümkün değil. Bakanlık, Soma’yı konsorsiyum şeklinde bölgedeki maden şirketlerine veya başka bir firmaya devretmenin yolunu arıyor.�Bu görüşmelerin ardından Bakan Bayraktar’ın Soma Termik Santrali ile ilgili Cumhurbaşkanı Erdoğan’a kapsamlı bir rapor vereceği ve Cumhurbaşkanının kararına göre hareket edileceği kaydediliyor.
Ama acı gerçek şu:
Santral devredilecek, Konya Şeker beş kuruş para alamayacak; üstüne üstlük yaklaşık 8 milyar TL daha borçlanacak! Çünkü termik santralin devri mevcut kömür borcunu kapatmaya yetmiyor. Termik santralin değerinin 10 milyar TL olduğu hesaplanırken, Konya Şeker’in TKİ’ye borcu ise 18 milyar TL!
Yani bedavaya devretse bile kasasından 8 milyar TL daha çıkacak.
Peki bu noktaya nasıl gelindi?
Santralde 6 elektrik üretim ünitesi var. Ancak nedendir bilinmez elektrik üretimi önce 3 üniteye sonra 2 üniteye düşürüldü. Artan elektrik fiyatlarına rağmen üniteler tam kapasite çalıştırılmadı. Bu da termik santrali ciddi bir gelirden etti.
Üniteler tam kapasite çalıştırılmadığı için TKİ’den alınan fazla kömürler içten içe yanarak heba oldu! 5’inci ünitede yanan panel, 10 milyon liraya yaptırılabilecekken, yandaş firmaya 1 milyon 250 bin euroya yaptırıldı; üstelik o panel de tekrar yandı.