Başaralızade Mustafa Efendi Konya’da Kuva-i Milliye hareketinin ilk kurucuları arasında yer almış maddi olarak da büyük yardımlarda bulunmuş.
O yıllarda şehrin zenginleri arasında ilk sıralarda yer alan, Devleti için maddi ve manevi olarak yardım etmeyi seven bir kişiymiş.
Kuva-i Milliye Harekatı: Osmanlı Devletinin Birinci Dünya Savaşı’ndan yenik çıkması, Anadolu’nun Yunan, İngiliz, Fransız, İtalyan ve Ermeni birliklerince işgal edilmesi ve Mondros Mütarekesi ile ağır koşulların dayatıldığı dönemde çeşitli yerlerde Osmanlı Ordusunun silahlarının alınıp dağıtıldığı günlerde 1918 tarihinde kurulan bir milli direniş örgütlerine verilen isimdir.
Kuva-i Milliye, düzenli Ordu kuruluncaya kadar TBMM’ye zaman kazandırmış Kurtuluş Savaşı’nın ilk savunma kuruluşudur.
Başarılızade Mustafa Efendi, Kurtuluş Savaşı öncesi Akşehir’de toplanan ordunun yaklaşık üç aylık yiyecek giyecek ihtiyacının karşılanması amacıyla kurulan heyette görev almış. Nakti olarak o zamanın en büyük yardımını yapmış.
Atatürk savaş sonrası ödenmek şartıyla halktan ekonomik gücü nispetinde nakit para yardımı toplanmasını istemiş. Bu isteğede duyarsız kalmamış ailemiz adına en büyük yardımı yapmış.
Devlet adına yaptığı bu hizmetler ve yardımlar sonunda Atatürk’ün yakın dostu ve arkadaşı olmuş.
Bu bilgileri Başaralızade Mustafa Efendi’nin 12. çocuğu 95 yaşında halen hayatta ve Konya Huzurevinde yaşamakta olan Bekir Sıtkı Başaralı’dan aldım. Babasının anlattığı olayları ve yaşadıklarını bana anlattı, ben de sizlerle paylaşıyorum.
Mustafa Kemal Atatürk, Kurtuluş Savaşı öncesi ve sonrası Konya’ya geldiğinde zaman zaman Başaralı Oteli’nde yakın arkadaşları ile birlikte kalır misafir edilirlermiş.
Başaralı Oteli o yıllarda Konya’nın ilk oteli olduğu için Mustafa Kemal Atatürk’le birlikte Fevzi Çakmak, İsmet İnönü bazı paşalar ve komutanlar otelde konaklamışlar.
Mustafa Abdülhalik Renda kurtuluş savaşı öncesi Başaralı otelinde bir müddet yöneticilik ve idarecilik yapmış. Daha sonra Halep ve Konya Valiliği görevlerinde bulunmuş. 2.3.4.5.7.ve 8. dönemlerde Mecliste Milletvekili olarak görev yapmış. Uzun yıllar Maliye Bakanlığı dahil çeşitli Bakanlık görevlerinde bulunmuş.
Atatürk ilk Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Başaralızade Mustafa Efendi’ye Konya mebusu olması için teklif yapmış. O da “Sayın paşam ben tüccar ve iş adamıyım, benim yerime başka arkadaşlar gitsin” demiş.
“Benim görüşüme göre fakir halktan toplanan vergilerden Milletvekilleri her ay 500 lira maaş almasına da karşıyım. Bu işler para ile yapılmaz” diyerek kabul etmemiş.
Bu bilgiler Başarılızade Mustafa Efendi’nin hayatta olan 95 yaşındaki 12. Çocuğu Bekir Sıtkı Başaralı tarafından anlatılmıştır.