Büyükşehir Belediye Meclis toplantısında, belediyece istimlak edilen ve yıkılmasına karar verilen Başaralı Oteli ve Başaralı Çarşısı hakkında söz alarak bu yapının önemini anlattım.
“O yıllarda ve günümüzde Konya’nın ticari merkezinin en hareketli olduğu Kapı Cami karşısında, Kunduracılar Çarşısı yanında, Hükümet konağına yakın yerde büyük dedem Başaralızade Mustafa Lütfi Efendi tarafından yaptırılmış. Yapımına 1902 yılında başlanmış zamanın en ünlü Ermeni ustalarına Osmanlı ve Avrupa mimarisine uygun inşa edilmiş.
1905 yılında Başaralı Oteli ve Başaralı Çarşısı bitirilmiş, işletmeye açılmış. Konya’da konaklamanın hanlarda yapıldığı bu dönemde yapılan Başaralı Oteli 66 müstakil odası ile Konya’nın ilk oteliymiş. Başaralı Çarşısı ise otelin zemin katında karşılılıklı olarak yapılmış 33 dükkandan oluşmaktaydı.
Başaralızade Mustafa Lütfi Efendi Konya’da Kuvayı Milliye hareketinin ilk kurucularından, maddi olarak büyük yardımlar yapmış. Başaralı otelinde bir dönem idareci olarak Abdül Halik Renda çalışmış, bu kişi TBMM milletvekili seçilmiş, çeşitli bakanlıklar yapmış. 7 dönem milletvekili seçilmiş.
Başaralı Oteli’nde başta Atatürk, İsmet İnönü, Fevzi Çakmak, Büyük Millet Meclisi Başkanı Abdül Halik Renda ve Paşalar konaklamışlar.
O yıllarda milletvekili seçimleri yapılmaz, başta Atatürk ve Parti yöneticilerinin daveti ile illerden milletvekili seçilirmiş. Büyük dedem Başaralızade Mustafa Lütfi Efendi’ye ilk mecliste Konya Milletvekili olması için teklif edilmiş.
Kendisi medrese mezunu dinini bilen ve yaşayan birisiydi. ‘Paşam fakir halktan toplanan paralardan her ay milletvekilleri 500 lira maaş alıyor, bana göre bu para haram’ demiş ve kabul etmemiş.”
Büyükşehir Belediye Başkanı Halil Ürün Başkanlığında yaptığımız meclis toplantısında tekrar söz aldım.
“Sayın başkanım bu gece Başaralı Oteli’ni ve Başaralı Çarşı’nı yaptıran dedemi rüyamda gördüm. Bana dedi ki ‘Bak torunum ben o otel ve çarşıyı 2. dünya savaşı sonrası ekonomik olarak çok zorda olduğum 1902 yılında yaptırmaya başladım.
1905 yılında bitirerek işletmeye açtım. Konya’da bir benzeri olmayan bu yapıyı cadde açmak için belediye 1998 yılında yapımından 83 yıl sonra yıkacak.
Başaralı ismi de yıkılan tarihi bina ile yok olup gidecek. Torunumun da Meclis üyesi olduğu bu meclisten isteğim, yıkılıp yerine açılacak caddenin ismini BAŞARALI CADDESİ koyun’ dedi.”
Benim mecliste yaptığım bu konuşma Refah Parti’li meclis arkadaşlarımı da çok etkiledi ki yapılan oylamada oy birliği ile BAŞARALI CADDESİ ismi verilmesine karar verildi. Rampalı çarşısından başlayıp PTT arkasından yorgancılar ve elektrikçiler içinden geçip Larende Caddesine bağlanan yeni açılan caddeye BAŞARALI CADDESİ ismi meclisin oy birliği ile aldığı karar sonunda verildi.