Bahar’ın müjdesici kuzuları anaları ile birlikte futbol sahasının çimini yemeleri (yayılmaları) için saldık.
Onları seyrederken ben 65 yıl öncesi Başarakavak köyü ve üç pınarlar Ketenlik yaylamızda götürdü.
Koçları ayırmadığımız için çok erken doğan kuzularla birlikte yeni doğan kuzular analarını emmenin telaşı içindeydi.
Yaylada Ağustos ayı sonu Koç’lar koyunlardan ayrılır Ekim ayı sonuna kadar iyice beslenir Kasım ayı içinde koçlar koyunlarla birleşir bu olaya koç katımı denir.
Mart ayında koyunlar koç katımızdan sora 150 günde kuzulamaya başlar döller başladı denirdi.
Kuzunun anasının karnında tüylendiği ,canlandığı gün kabul edilen bu gün Koç katımından 100 gün sonraya denk gelirdi.
Köydeki gençler akşam saya gezerlerdi. Saya kelimesinin Türkçesi “yüz” demektir.
Köy gençleri o gece uzun bir sopanın ucuna ağzı açık teneke çakılır içine kül doldurulur gaz yağı ile karıştırılarak yakılır.
Saya gezme töreni için toplanan gençler akşam karanlığında yakılan meşalelerin eşliğinde ev ev dolaşır yağ bulgur toplarken saya manisini söylerdi.
SAYA MANİSİ
Saya saya sallibren
Domurcuklu güllüİbren
Saya gezdim gördün mü
Selam verdim aldın mı
Ne kaldı ne kaldı
Elli gün kaldı
Elli günün arası
Eğrim böğrüm mayası
Gümbelek li ablalar
Gümbür gümbür sayası
Sağına yattı kuzuladı
Soluna yattı yozuladı
Melleşin kuzular
Diyerek bitirir etrafındaki gençler de
Hu ho diye bağırlardı
Koyunlar sağ tarafına yatıyor ise kuzulayacak
Sol tarafına yatıyor ise kuzulamayacak derledi.
Kuzulamayan koyuna da kısır koyun derlerdi.
Gençler evlerden topladığı tereyağı, bulgur ile suyu yağdan bulgur pilavı pişirirler fazla bulgur ve yağ ile köy bakkalından tahin, helva alıp kendilerine ziyafet sofrası hazırlardı.
KUZULARIN KULAKLARININ ENLEMESİ
Yaylada ve köyde kuzuların kimin olduğunu belirlemek için 2-3 aylık olunca kulakları çeşitli şekillerde bıçakla kesilerek eklenirdi.
Kuzuların kimin olduğunun bilinmesi için kulakları 2-3 aylık olunca keskindir bıçakla kesilir buna kuzuların enlemesi denilirdi
Bizim kuzu ve koyunların kulak eni
Sağ kulağının
Ucu kesik
Ardı oyma
önü biçik
Öteki kulağının
Çalık üstü biçik şekilde kesilirdi
Bizim koyunların kulaklarının markası V harfiydi üzerine kızgın demirle basılırdı.
Günümüzde hayvanların kulaklarına takılan küpeler yoktu
Eninden kimin kuzusu koyunu olduğu bilinirdi.
Koyunların gebeliği 150 gündür Mart ayı döl ayı
Ama bunları yaşamadan bizim koyunlar eski dönemlerde yaşadığımız Koç katımı,saya gezme, Döl alma törenlerini yapmadan günümüze uydular kuzuladılar