HER ABONENİN OKUMASI DİLEĞİYLE.
Kaçak elektrik kullanımının uzun süredir sadece enerji sektörünün değil ülkenin kanayan bir yarası olduğu elektriği kullanan borcunu ödeyen tüm tüketiciler tarafından bilinmekte.
2010-2013 Yılları arasında AKP’nin 21 dağıtım şirketinin işletme hakkını yaklaşık 13 milyar dolar’a özel şirketlere devretti.
Dağıtım şirketlerinin EPDK tarafından belirlenen hedef kayıp oranlarına ulaşabildiği ölçüde kazanç veya zarar edebildiği sistem sayesinde, elektrik dağıtım özelleştirmelerinin tamamlandığı 2013’te yılında ortalama kayıp kaçak oranı yüzde 15,9 seviyesinde idi.
2023 sonu itibarıyla 10 yılıd kayıp kaçak oranı yüzde 4.3 azalarak yüzde11,6’a düştü.
Dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesindeki en önemli amaçlarından birisi dağıtım şirketleri kayıp kaçak oranını beş yıl içinde yani 2015 yılında yüzde 10’a düşüreceklerler 5 yıl sonra da 2020 yılında yüzde 5 seviyesine düşüreceklerdi.
Her abone kendi bölgelerinin kayıp kaçak bedelini ödeyecek abonelerin elektrik fiyatlarında önemli bir düşüş sağlanacaktı.
Sektör raporunda yer alan
bilgilerden yola çıkılarak yaptığım hesapta 2023 yılı için tüketilen enerji 335 milyar kilowatsaat.
2023 yılı toplam kayıp kaçak miktarı da yaklaşık 38.860 milyar kilowatsaat. GWh’dır.
2026 yılında tam kapasite üretime geçmesi planlanan Akkuyu Nükleer Santrali’nin ortalama 35 milyar kilovatsaat elektrik üretmesi bekleniyor. Her yıl bir nükleer santralının üreteceği elektrik kadar kayı ve kaçağa gitmekte.
14 Mart 2013’te kabul edilen “Elektrik Piyasası Kanunu” ile tüketicileri, dağıtım bölgeleri arasındaki maliyet farklılıklarından kaynaklanan fiyat değişkenliklerinden korumak amacıyla ülke genelinde 31 Aralık 2015 tarihine kadar fiyat eşitleme mekanizması uygulanmasına karar verilmiş,
Bu tarih daha sonra 31 Aralık 2020’ye uzatılmıştı.
Yeni yasa ile birlikte kayıp kaçak miktarı tekrar 31 Aralık 2025’e kadar uzatıldı.
Bu sürenin beş yıla kadar daha uzatılmasında Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Elektrikte kayıp-kaçak elektriğin tüketici faturalarına yansıtılmasını, “Nasıl ki köprüden geçmeden para ödüyorsanız, kullanmadığınız elektriğe de ödüyorsunuz.
Kayıp-kaçak ortalaması dünya genelinde yüzde kayıp-kaçak oranının dünya ortalamasının maksimum yüzde 5-6 civarında.
Türkiye’deki kayıp-kaçak oranı hem çok yüksek hem de çok pahalıya mâl oluyor.
2015 yılı sonuna kadar tüketicilerin elektrik borçlarını oluşturan bileşenleri faturalarında ayrı ayrı görmekteydi.
Faturalarda yer alan kayıp kaçak bedeliyle başlayan, devamında sayaç okuma ve diğer hizmet bedellerine yönelik şikayetlerin artması ve söz konusu bedellerin iadesi için yargı yoluna başvuran tüketici sayının artması üzerine
EPDK, 2015 yılında yaptığı mevzuat düzenlemesiyle
perakende enerji bedeli, perakende hizmet bedelinden oluşan iki bileşenin toplamını enerji bedeli adı altında;
Dağıtım sistemi kullanım bedeli: iletim sistemi kullanım bedeli, kayıp kaçak bedeli ve sayaç okuma bedelinden oluşan dört bileşeni de dağıtım bedeli adı altında faturalara yansıtmaya başlandı.