Konya’nın en ünlü konağı olan bu yapı Mevlana Külliyesi’nin kuzey batı tarafındaydı. Yanında dergaha ait aşevi ile yakınında Çelebi Konakları varmış.
Mevlana Dergahı’nın civar mahallesi, Türbe önü diye anılan yer günümüzde olduğu gibi o yıllarda da çok ünlü bir semtmiş.
Büyük Hacı Osman Ağa’nın torunu, Küçük Hacı Osman Ağa’nın büyük oğlu Başaralızade Mustafa Efendi (Mustafa Lütfi Başaralı) ve kardeşi Kara Mehmet Ağa (Mehmet Başaran) Mevlana Türbesi bitişiğindeki 3 arsayı alarak buraya Başaralı konağını yaptırmaya karar vermişler.
1100 metre kare alan üzerine inşaa edilen konak zamanın en ünlü Ermeni ustaları tarafından Osmanlı mimarisi yanında Avrupa mimarisinden esinlenerek 1902 yılında yapılmaya başlanmış. Üç yıl içerisinde bitirilerek 1905 yılında tamamlanmış.
İçerisi antika halılar, altın kaplama şamdanlar, ithal oturma takımları ve eşyalar ile döşenmiş. Mustafa Lütfi Başaralı ve köyden geldiği zamanda kardeşi Mehmet Başaran aileleri ile birlikte ikamet etmeye başlamışlar.
Başaralı konağı bitişik 3 blok, çatı katı dahil 4 kat olarak, avlu içerisinde üç ayrı büyük kapıdan girilecek şekilde yapılmış.
Zemin katta: Avlu içinden girilerek develerin ve cins Arap atlarının ahırları, samanlıkları, kilerleri yanında erzak depoları yapılmış.
3 Normal katlarda: Her kata 6 olmak üzere 18 oda ve çatı katında da 4 oda olmak üzere, bir blokta 22 oda varmış. 3 blok olarak yapılan konakta toplam 66 oda yanında salonları, banyo, mutfak ve müştemilatı yapılmış.
Eski Konya resimlerinde ahşap çatısının yüksekliği çok uzaklardan fark edilirmiş çünkü çatı arasında 4 oda yapılmış. Alaaddin Tepesi’nden çekilen Mevlana Türbesi’ni görüntüleyen eski fotoğraflarda sol tarafta Başaralı Konağı hep ilk planda görülmekte.
Çatısı Ladin ve Meşe dilmelerinden yapılmış yıkılması esnasında marangozların ve yıkım ustalarının yapılan imalatı çok beğendiklerini söylemişler.
4 katlı Başaralı Konağının duvarları 120-130 cm kalınlığında, duvarlar Sille taşı ile örülmüştü.
Konya ev mimarisi tarihinde önemli ve farklı yeri olan Başaralı Konağı, Osmanlı ve Avrupa mimarisi karışımı yapıldığı için çok dikkat çekmekteydi.
Belediye çevre düzenlemesi, meydan ve yol açmak için bu muhteşem yapıyı 1958 yılında yıktı, şimdilerde resimlerde kaldı.
